Rannan
Cainnt nam
Beathaichean

Cainnt nan Eun
Conaltradh nam Beathaichean
Beagan Gràmair
Amalaidhean
Cainnte is
Ruapaisean

Tòimhseachain
Cluichean
Duain
Ainmean is
Sloinnidhean

Criomagan Eile

 Amalaidhean Cainnte - Tongue Twisters
Ruapaisean - Rigmaroles

Abair Mac an Aba gun do chab a ghobadh. Say MacNab without pursing your lips.
Abair ibear abair gun do chab a dhùnadh. Say ibear-abair without closing your mouth.
Am faca tu am bacach,
  no am faca tu a mhac,
  chan fhaca mi am bacach,
  is chan fhaca mi a mhac,
  ach nam faicinn-sa am bacach,
  no nam faicinn-sa a mhac,
  cha bhagr
ainn air a' bhacach,
  is cha bhagr
ainn air a mhac.
Did you see the cripple,
Or did you see his son,
I didn
't see the cripple,
Nor did I see his son,
If I see the cripple,
Or if I see his son,
I won't threaten the cripple,
not will i threaten his son.
Arsa Doug beag bog: rug gob beag bog 
  gogag bheag bhog.
Little soft Doug said: a small soft beak caught a small soft silly woman.
Baraill am broinn baraille 
   is baraill Baile Ailein
A barrel in a barrel 
   and the barrel of Baile Ailein
Bha bean aig Joe,
  is bha banjo aig Joe,
  is bha banjo aig bean Joe,
  b
' fheàrr Joe air a' bhanjo gun deoch,
  na bean Joe air a' bhanjo gun deoch.
Joe had a wife,
And Joe had a banjo,
And Joe
's wife had a banjo,
Joe was better on the banjo without a drink,
Than Joe's wife was on the banjo without a drink.
B' e sin urras gun earras mise a dhol an 
  urras ort-sa.
It would be surety without capital for me to stand surety for you.

Bha neach a' dol air turas.  Ruith a choimhearsnach 'na dhéidh is dh'innis e dhà mu thubaiste a thachair.  Dh'fhreagair am fear eile 'na chabhaig mar seo:

   Bàth an àth, mas e mo àth-sa i,
   Bhathainn-sa i, nam b'
e do àth-sa i.

A man went on a trip.  His neighbour ran after him to tell him about an accident.  The other one answered the follwing in haste:

Extinguish the kiln, if it is my kiln,
If it was my kiln, I would extinguish it.

Bithidh an luaithreachan luaithre 'na uallachan 
  gille.
The little active one in the ashes will be a jaunty boy.
Chac cearc air an sparr,
  pàirt dheth dubh is pàirt dheth bàn
A hen shat on the spar, part of it black and part of it white.
Cat bruc breac donn, cat cam cam-earblach,
a h-aon deug de chait bhruc
a bhreaca dhonna,
cait chama cham
-earblach.
A dark grey and brown spotted cat, a crooked tailed cat, eleven of dark grey and brown spotted cats and crooked tailed cats.
Cat dubh breac donn, cat crom cam-earballach, trì chait dheug de chait dhubha, bhreaca dhonna, cait chroma cham-earballach. A black and brown spotted cat, a bent crooked tailed cat, thirteen black and brown spotted cats and bent cats with crooked tails.
Cha robh laogh ruadh luath a-riamh,
  is cha robh laogh luath a-riamh reamhar
A brown calf was never swift, and a swift calf was never fat.
Cha robh reithe leathan liath riamh reamhar. There has never been a broad grey fat ram.
Cha snàth mo mhnatha-sa e,
  ach is snàth do mhnatha-sa e.
It isn't my wife's thread, but your wife's thread.
Chleachd a' chearc dhubh a bhith a' breith
  anns a' chliabh, agus chleachd
  a' chearc liath
 a bhith a' breith anns a' chrodh.
The black hen used to lay in the basket and the grey hen used to lay in the cattle fold.
"Có a thug am bàs?" ars Mór Niall Smuilc.
  "Có a chuala no chunnaic?" ars Eòin MacCuilc.
  "Mo shùil a chunnaic 's mo bhonn a mhothaich"
    ars Mór Niall Smuilc.
  Dh'fhalbh Mór Niall Smuilc.
  Agus Eòin MacCuilc.
  Agus am fear a bha ann an Loch Obha.
  Agus an gobha a bha ro bhraid.
  Agus tughadair an àth.
  Agus gréineadair a' mhuilinn.
  Agus an seann làir bhàn a ruith air an tràigh.
  Dà chùl càise.
  Dà chlàr mhàis.
  An cuala cluas?
  An cuala thu fhéin?
  An leithid sin roimhe?
"Who killed it?" said Mór Niall Smuilc.
"Who heard or saw it?" said Eòin MacCuilc.
"My eye saw it and my sole felt it" said Mór Niall Smuilc.
Mór Nial Smuilc left.
And Eòin MacCuilc.
And the one who was in Lochawe.
And the smith who was too thieving.
And the thatcher of the ford.
And the grinder of the mill.
And the old white mare which ran on the beach.
Two heels of cheese.
Two ?
Did an ear hear?
Did you yourself hear?
Its like before?
Cù dubh stubhach, cù dubh gun earball. A short-tailed black dog, a dog without tail.
Dà chloich air muin cloiche,
  agus clach air trì clachan.
Two stones on top of a stone and a stone on three stones.
Dà iolair air iolainn,
iolair fhireann 's iolair bhoireann.
Two eagles frolicking,
a male eagle and a female eagle.
Dh'ith damh dubh ugh amh air nèamh. A black oxen ate a raw egg in heaven.
Donnchadh Mòr is an cù is an cat is a bhrù air at cho mòr ri poit is a phìob làn tombaca is e feadaireachd. Big Duncan and the dog and the cat and his belly swollen immensly and his pipe full of tobacco and him whistling.
Fàd bog, fada bog,
  fàd bog mònach
A soggy peat, long and soggy,
  a soggy peat of turf
Fóghnaidh salann salach air ìm ròineagach. Dirty salt will do for hairy butter.
Ged a bhuaileadh tu an gràinne, cha ghabh an 
  gràinne gràin ort.
Even should you strike the grain, the grain won't hate you.
Ged a mholadh tu am mol, chan fhàs am mol 
  molach.
Even though you praise the shingle beach, the shingle beach won't become hairy.
Gheibhear laogh breac ballach,
  aig taigh gach àiridhe,
  latha Fhéill-Pàdraig earraich.
One will get a speckled and spotted calf,
At every shieling-house,
On St. Patrick'
s Day in spring. 
Iasad cailliche gun diasan,
  iasad as fhasa a iarraidh.
The loan of an old woman without ears of corn, the loan easiest to ask.
Iolairean air iodhlan,
  iolair fhireann, iolair bhoireann.
Eagles in an enclosure, a male eagle, a female eagle.
Is coma leam comann gillean na géire,
  mura b'
i an toiseach searbh,
  gu dearbh bithidh an deireadh.
I dislike the company of sarcastic lads,
If the beginning isn'
t bitter,
The end certainly will be.
Itean na circe brice ann an
  lite mo sheanmhar
The feathers of the speckled hen in my
  grandmother's porridge
Latha dhomh is mi falbh le mart,
  thòisich mi ri gabhail port,
  an uair a chuala am mart am port
  theab am mart mo mhurt.
One day when i was off with the cow I started to hum a tune and when the cow heard the tune it almost killed.
You have to ask a speaker from a dialect which inserts [
ʃ] between <rt> to say this without inserting the [ʃ].
Ma dh'itheas tu crìdhe an eòin,
  bithidh do chrìdhe air chrith ri do bheò.
If you eat the bird's heart, your heart will quaiver for the rest of your life.
Mar chù ag òl eanaraich tha ainmean chloinn
  GhilleEathain, Eachann Lachainn,
  Eachann Lachainn, Eachann Lachainn,
  Teàrlach.
Like a dog lapping soup are the names of the children of MacLennan, Hector Lachy, Hector Lachy, Hector Lachy and Charles. 
Mas i do àth i,
  bàth i,

  bàthaidh mise i,
  mas i mo àth i
If it's your kiln
Extinguish it,
I'll extinguish it,
If it's my kiln
Nì dubh-bhreac an locha suain
  ach bithidh sàr bhreac an t-srutha 
  a'
sìor leum.
The black trout of the loch will sleep, but the superior salmon of the stream will keep on leaping.
Oidhche shoilleir thioram agus
  oidhche thioram shoilleir
A bright dry night and a dry bright night
Rolag is bloigh rolaige,
 
agus rolag shlàn.
A roll and a bit of a roll,
and a whole roll.
Rolag is bloigh rolaige,
  trì rolagan air guit.
A roll and a bit of a roll,
three rolls on a winnowing-fan.
Sama-Laman, Sama-Laman,
  taigh mòr Shama-Lamain.
Sama-Laman, Sama-Laman, the great house of Sama-Lamain.
Siud an cliabh san do chleachd
  a' chearc bhreac a bhith breith.
That's the basket in which the spotted hen used to lay.
Tha ceann-tughaidh aig trì taighean
  a tha shìos aig taobh an tuinne.
The three houses down by the wave have a straw thatch.
Tha gob fada air a' bhudagochd,
  tha am budagochd gun ghob.
The woodcock has a long beak,
  the woodcock has no beak.
Tha ite na circe brice ann an
  ciste mo sheanmhar.
The feather of the spotted chicken is in my grandmothers chest.
Tha itean na circe brice ann an
  seotal ciste mo sheanmhar.
The feathers of the spotted chicken are in the paper-compartment of my grandmothers chest.
Tha nead na circe brice ann an
  ciste mo sheanmhar.
The nest of the speckled hen is in my grandmother's chest.
Thoir am bòrd á beul na poit
  is cuir am beul na poit e.
Take the lid from the mouth of the pot and put it in the mouth of the pot.
Thoir do "ghun-robh-math" dhan choileach. Give your "best wishes" to the cock
Trì uairean gun a dhol iomrall timcheall
  ceann Loch Strollamaraig.
To go around the head of Loch Trolmaraig three times without going astray.
Trì uairean gun a dhol iomrall timcheall
  imleag meanbhchuileig.
To go around a midges belly-button three times without going astray.
Ubhal bog abaich dubh,
  's ubhal dubh bog abaich
A soft ripe black apple,
and a black soft ripe apple.
Uisge blàth bog a' tighinn á gob a' cheatail Warm soft water coming from the kettle spout
Uisge blàth bog a' tighinn á gob a' choire Warm soft water coming from the kettle spout

 

Ruapaisean - Rigmaroles

 

Thalla a dh'iomain!  >  Dé an iomain?
Iomain chaman!  >  Dé an caman?
Caman iubhair!  >  Dé an t-iubhar?
Iubhar adhar!  >  Dé an t-adhar?
Adhar eòin!  >  Dé an t-eun?
Eun mara!  >  Dé a' mhuir?
Muir éisg!  >  Dé an t-iasg?
Iasg dubhain!  >  Dé an dubhan?
Dubhan ceàird!  >  Dé an ceárd?
Ceàrd adhairc!  >  Dé an adharc?
Adharc mairt!  >  Is dé a' mhart?
Mart ruadh, ribeagach, robagach,
Is fhiach port gu bainne,
Is leum do athair air a muin.
Sin mar a bha e!